את שני מאורות הגדולים
-
- היימישער באניצער
- הודעות: 408
- זיך רעגיסטרירט: דינסטאג פעברואר 11, 2014 3:03 pm
- האט שוין געלייקט: 8 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 164 מאל
את שני מאורות הגדולים
יעדעס יאר בראשית לערנענדיג די פסוקים קומט מיר אויף די קשיא אויף וועלכן איך האב דערווייל נישט קיין פשוט׳ן תירוץ - עפ@י קבלה רעדן מיר נישט.
רש״י הק׳ זאגט אויף שני מאורות הגדולים אז ביידע די זון און די לבנה זענען געווען די זעלבע גרויס, און וויבאלד די לבנה האט קאמפלעינט האט השי״ת געזאגט לכו והתמעטו עצמך. און השי״ת האט אוועקגעלייגט דעם אור פאר די צדיקים. ע״כ.
וויל איך פארשטיין עפ״י פשטות:
1) קען דען זיין 2 זונען איינס פאר בייטאג און איינס פאר ביינאכט? ס׳דאך נישטא קיין נאכט?
2) די לבנה דרייט זיך ארום יעדן חודש, די זון איינמאל א יאר. ווען וואלטן געווען די ימים טובים?
3) די לבנה איז למעשה נישט קיין קליינע זון. די לבנה שיינט בכלל נישט. עס שפיגלט נאר אפ די זון. וואס הייסט ווער קלענער?
4) היינט ווען מ׳ווייסט אז די זון איז בסך הכל א שטערן און ביליאנען אזעלכע געפונען זיך, ווידער לבנות זענען פאראן פאר מערערע פלאנעטן, פיל פלאנעטן האבן 2 לבנות, ווערט נאך שווערער צו פארשטייען פשטות המקראות.
מיין פראגע איז צי קען מען דאס לערנען עפ״י פשטות אדער נישט?
רש״י הק׳ זאגט אויף שני מאורות הגדולים אז ביידע די זון און די לבנה זענען געווען די זעלבע גרויס, און וויבאלד די לבנה האט קאמפלעינט האט השי״ת געזאגט לכו והתמעטו עצמך. און השי״ת האט אוועקגעלייגט דעם אור פאר די צדיקים. ע״כ.
וויל איך פארשטיין עפ״י פשטות:
1) קען דען זיין 2 זונען איינס פאר בייטאג און איינס פאר ביינאכט? ס׳דאך נישטא קיין נאכט?
2) די לבנה דרייט זיך ארום יעדן חודש, די זון איינמאל א יאר. ווען וואלטן געווען די ימים טובים?
3) די לבנה איז למעשה נישט קיין קליינע זון. די לבנה שיינט בכלל נישט. עס שפיגלט נאר אפ די זון. וואס הייסט ווער קלענער?
4) היינט ווען מ׳ווייסט אז די זון איז בסך הכל א שטערן און ביליאנען אזעלכע געפונען זיך, ווידער לבנות זענען פאראן פאר מערערע פלאנעטן, פיל פלאנעטן האבן 2 לבנות, ווערט נאך שווערער צו פארשטייען פשטות המקראות.
מיין פראגע איז צי קען מען דאס לערנען עפ״י פשטות אדער נישט?
Please do not LIKE me!
I'm here to say the hard truth / not to accumulate "likes"
I'm here to say the hard truth / not to accumulate "likes"
- ירא שמים
- וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
- הודעות: 1757
- זיך רעגיסטרירט: זונטאג נאוועמבער 02, 2014 1:06 am
- האט שוין געלייקט: 2456 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 969 מאל
Re: את שני מאורות הגדולים
איך האלט אז נישט פונקט ווי מקען נישט לערנען גאנץ מעשה בראשית מיטן פרשה פון חטא עץ הדעת ע״פ פשטות כמבואר בהקדמת הרמב״ן.
-
- ידיד ותיק
- הודעות: 889
- זיך רעגיסטרירט: פרייטאג מערץ 20, 2015 9:01 am
- האט שוין געלייקט: 1566 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 740 מאל
ניין, מ'קען עס נישט לערנען עפ"י פשטות. וכמו"כ די גאנצע ערשטע פרשה פון בראשית. ס'קומט אונז נישט דערציילן גענוי וואס ס'האט זיך אפגעטון, ס'גיבט בלויז א קורצע טיילווייזע בליק פון הינטער די קוליסן. א שטייגער ווי מ'לאזט אמאל א קינד אריינבליקן אין אר'י סידור. סה"כ א צייכן פון קירוב.
דברי אדוננו המלך בעיני, נגידים ומעולים ונכבדים... אבל לא אשבח אותם שהם אמת! - הרמב״ן ליעקב הראשון.
- שמעקעדיג
- שריפטשטעלער
- הודעות: 16680
- זיך רעגיסטרירט: דאנערשטאג אפריל 12, 2012 12:11 am
- האט שוין געלייקט: 18071 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 18981 מאל
עקזעקטלי. די קשיות זענען זייער פיל בפשטות הכתובים. חוץ מזה וואס די מפרשים האבן אן א שיעור פשטים אויף יעדע שוועריגקייט אין פסוק (וואס איז שווער אנצונעמען אלס א מציאות, ווייל עס האט דאך נישט געקענט במציאות זיין אלע פשטים וואס זענען אין אלגעמיין מתנגד זה לזה), אלזא די זאכן בלייבן אומפארשטענדליך.
נאר וואס איך האב קיינמאל נישט פארשטאנען, אויב הקב"ה האט חרטה געהאט פארן הייסן די לבנה "לכי ומעטי את עצמך", קען ער דען איר נישט צוריק גרויס מאכן? אבער לאמיר שוין זאגן אז מאיזה סיבה איז עס נישט שייך, פארוואס וויל ער מיר זאלן אים ברענגען א כפרה? קען ער נישט אליין ברענגען א כפרה? אפשר מאכן מיר א בייט, ער וועט ברענגען א כפרה פאר מיינע עוולות? עס מאכט דאך נישט קיין סענס! עס איז א מדרש פליאה לענ"ד.
נאר וואס איך האב קיינמאל נישט פארשטאנען, אויב הקב"ה האט חרטה געהאט פארן הייסן די לבנה "לכי ומעטי את עצמך", קען ער דען איר נישט צוריק גרויס מאכן? אבער לאמיר שוין זאגן אז מאיזה סיבה איז עס נישט שייך, פארוואס וויל ער מיר זאלן אים ברענגען א כפרה? קען ער נישט אליין ברענגען א כפרה? אפשר מאכן מיר א בייט, ער וועט ברענגען א כפרה פאר מיינע עוולות? עס מאכט דאך נישט קיין סענס! עס איז א מדרש פליאה לענ"ד.
וירח ה' את ריח הניחוח
-
- שריפטשטעלער
- הודעות: 7167
- זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
- האט שוין געלייקט: 4109 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 7909 מאל
קושיא מעיקרא ליתא, אין כאן לא קשיא לא תימה ולא עיון, אבל יש כאן חסרון בפשט.
ביידע זענען געווען גרויס אין "סייז", אבער במהותו זענען זיי געווען אנדערשט מיט דעם אז דער זון האט ארויסגעגעבן ליכטיקייט, און די לבנה האט נישט! די לבנה'ס אור איז געקומען פון די זון.
ס'מיינט נישט אז ס'וואלט געווען ליכטיג ביינאכט, ס'וואלט געווען אביסל ווייניגער טונקעל ווי ס'איז יעצט ווען נישט די שטערן'ס וואס זענען משלים די חסרון.
ביידע זענען געווען גרויס אין "סייז", אבער במהותו זענען זיי געווען אנדערשט מיט דעם אז דער זון האט ארויסגעגעבן ליכטיקייט, און די לבנה האט נישט! די לבנה'ס אור איז געקומען פון די זון.
ס'מיינט נישט אז ס'וואלט געווען ליכטיג ביינאכט, ס'וואלט געווען אביסל ווייניגער טונקעל ווי ס'איז יעצט ווען נישט די שטערן'ס וואס זענען משלים די חסרון.
Under influence
-
- שריפטשטעלער
- הודעות: 7167
- זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
- האט שוין געלייקט: 4109 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 7909 מאל
-
- א גאסט אין שטיבל
- הודעות: 9
- זיך רעגיסטרירט: זונטאג אקטאבער 11, 2015 7:04 pm
- האט שוין געלייקט: 1 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 13 מאל
די לבנה וואלט געווען די זעלבע קליין אבער זיין ליכטגקייט וואלט געווען פון אים אליינס נישט פון די זין, און דאס מיינט ''בכתר אחר'' אז יעדער איז ווי א מלך וואס איז משפיע פין זיך צו די מקבלים, און לכא' איז פשוט אזוי ווייל ווען נישט איז ווער האט דערציילט פאר די לבנה אז ס'דא דא בכלל שני מלכים, ווי קומט מלכות דא אריין, אפשר איז די זין מיט די לבנה ווי צוויי גרויסע פיש? אלא מאי כנ''ל.
-
- שריפטשטעלער
- הודעות: 7167
- זיך רעגיסטרירט: זונטאג מערץ 18, 2012 11:01 am
- האט שוין געלייקט: 4109 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 7909 מאל
-
- ידיד ותיק
- הודעות: 889
- זיך רעגיסטרירט: פרייטאג מערץ 20, 2015 9:01 am
- האט שוין געלייקט: 1566 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 740 מאל
קאווע טרינקער האט געשריבן:מפוזרי האט געשריבן:במחכ"ת, ווען די לבנה וואלט געווען אזוי גרויס ווי די זון וואלט עס נישט געקענט זיין קיין "לבנה" (=סעטעלייט) פונעם זון. די מדרש איז ריין קבלה און פארמאגט נישט קיין פשוט פשט.
פארוואס נישט?
ס'האט עפעס צו טון מיט די חוקים פון "גרעוויטי", פרעג אן ביי [tag]אבטולמוס[/tag]'ען.
דברי אדוננו המלך בעיני, נגידים ומעולים ונכבדים... אבל לא אשבח אותם שהם אמת! - הרמב״ן ליעקב הראשון.
-
- וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
- הודעות: 1764
- זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 07, 2015 2:14 pm
- האט שוין געלייקט: 929 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 1485 מאל
לאמיר קודם וויסן די פשוט'ע סייענס:
ווי גרעסער אן אביעקט אין חלל איז, אלס הייסער און "לופטיגער" איז עס און אלס מער כח המושך האט עס.
א קלענערע שטערן ווערט צוגעצויגן צום נאנסטן גרעסערן שטערן, חוץ טאמער עס דרייט זיך הקפות ארום דעם גרויסן שטערן דאן מחמת מהירתו האט עס שאנסן נישט פארכאפט צו ווערן, דאס איז די סיבה פארוואס די לבנה וואס איז קלענער פון די וועלט דרייט זיך ארום די וועלט. אבער די וועלט איז אויך נישט קיין זעלבסשטענדיגער מלך, ער דארף ארום לויפן די זין כדי נישט פארכאפט צו ווערן אין די זין וואס איז הונטערט מאל גרעסער פון אים אין דיאמעטער (אין מאסע איז עס מיליאנען מאל גרעסער) און פארמאגט דעריבער א געוואלדיגער כח המושך, און דאס זעלבע מיט די חברים פון די וועלט, די נוגה מאדים כוכב שבתאי צדק אוראניוס, וועלעכע זענען ערדיש, אייזיג, אדער גאז'יג (וואס זענען אגב פיל גרעסער פון די ערדיגע), דרייען זיך ארום דעם זין וואס ראטעוועט זיי פון וטערן פארכאפט און פארמאגן צו די זעלבע צייט אייגענע מקיפים (לבנות) וואס דרייען זיך ארום זייערע פלייצעס.
ווי גרעסער אן אביעקט אין חלל איז, אלס הייסער און "לופטיגער" איז עס און אלס מער כח המושך האט עס.
א קלענערע שטערן ווערט צוגעצויגן צום נאנסטן גרעסערן שטערן, חוץ טאמער עס דרייט זיך הקפות ארום דעם גרויסן שטערן דאן מחמת מהירתו האט עס שאנסן נישט פארכאפט צו ווערן, דאס איז די סיבה פארוואס די לבנה וואס איז קלענער פון די וועלט דרייט זיך ארום די וועלט. אבער די וועלט איז אויך נישט קיין זעלבסשטענדיגער מלך, ער דארף ארום לויפן די זין כדי נישט פארכאפט צו ווערן אין די זין וואס איז הונטערט מאל גרעסער פון אים אין דיאמעטער (אין מאסע איז עס מיליאנען מאל גרעסער) און פארמאגט דעריבער א געוואלדיגער כח המושך, און דאס זעלבע מיט די חברים פון די וועלט, די נוגה מאדים כוכב שבתאי צדק אוראניוס, וועלעכע זענען ערדיש, אייזיג, אדער גאז'יג (וואס זענען אגב פיל גרעסער פון די ערדיגע), דרייען זיך ארום דעם זין וואס ראטעוועט זיי פון וטערן פארכאפט און פארמאגן צו די זעלבע צייט אייגענע מקיפים (לבנות) וואס דרייען זיך ארום זייערע פלייצעס.
אם בתירוץ אחד מתורצות שתיים או שלוש קושיות, קרוב לומר שהתירוץ אמיתי. וככל שיגדל מספר הקושיות המתורצות באותו תירוץ, כך מתחזקת ההנחה שהתירוץ אמיתי.
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
-
- וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
- הודעות: 1764
- זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יאנואר 07, 2015 2:14 pm
- האט שוין געלייקט: 929 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 1485 מאל
עס איז דא אזא מושג ביי די סייענטיסטן, אז א זין זאל נתטמצם און אפגעקילט ווערן און פארוואנדלט ווערן אין א קלענערע ערדישע פלאנעט, דאס דארף אבער צו נעמען מיליאנען יארן.
אם בתירוץ אחד מתורצות שתיים או שלוש קושיות, קרוב לומר שהתירוץ אמיתי. וככל שיגדל מספר הקושיות המתורצות באותו תירוץ, כך מתחזקת ההנחה שהתירוץ אמיתי.
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
(תורת-מנחם עמ' 154 שיחת כ' מנחם-אב תש"י).
- ונבנתה העיר
- שריפטשטעלער
- הודעות: 3795
- זיך רעגיסטרירט: מיטוואך יולי 25, 2012 5:41 am
- האט שוין געלייקט: 6591 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 8112 מאל
זוכער האט געשריבן:1) קען דען זיין 2 זונען איינס פאר בייטאג און איינס פאר ביינאכט? ס׳דאך נישטא קיין נאכט?
'נאכט' איז נישט 'חושך' מצד זיין עצם דעפענישען.
ווי די גמ' זאגט אין פסחים, ויקרא אלקים לאור יום ולחושך קרא לילה, "קרייה רחמנא לנהורא ופקדיה אמצותא דיממא וקרייה רחמנא לחשוכא ופקדיה אמצותא דלילה".
מ'דארף צוריק אראפברענגען דעם רבי'ן
אמר ונבנתה: אל עבר החלון נשקפתי ונתתי אל לבי כי שבת האדם ממנו, חומר וגשם – ורוח אין, בחנתיו, והנה הוא תולדת מקריו – כאשר ילך המקרה כך יתעצב לבו ודמותו, לרגעים אבחננו, כאשר יאמר החכם כי אין הוויית רגע מול רגע נוצרת כי אם בהתחדש מקריו, ואל מי יקר המקרה?
אמר ונבנתה: אל עבר החלון נשקפתי ונתתי אל לבי כי שבת האדם ממנו, חומר וגשם – ורוח אין, בחנתיו, והנה הוא תולדת מקריו – כאשר ילך המקרה כך יתעצב לבו ודמותו, לרגעים אבחננו, כאשר יאמר החכם כי אין הוויית רגע מול רגע נוצרת כי אם בהתחדש מקריו, ואל מי יקר המקרה?
- ירח בן יומו
- ידיד ותיק
- הודעות: 792
- זיך רעגיסטרירט: דינסטאג דעצעמבער 02, 2014 11:15 pm
- האט שוין געלייקט: 834 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 700 מאל
- ירא שמים
- וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
- הודעות: 1757
- זיך רעגיסטרירט: זונטאג נאוועמבער 02, 2014 1:06 am
- האט שוין געלייקט: 2456 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 969 מאל
Re: את שני מאורות הגדולים
ונבנתה העיר האט געשריבן:זוכער האט געשריבן:1) קען דען זיין 2 זונען איינס פאר בייטאג און איינס פאר ביינאכט? ס׳דאך נישטא קיין נאכט?
'נאכט' איז נישט 'חושך' מצד זיין עצם דעפענישען.
ווי די גמ' זאגט אין פסחים, ויקרא אלקים לאור יום ולחושך קרא לילה, "קרייה רחמנא לנהורא ופקדיה אמצותא דיממא וקרייה רחמנא לחשוכא ופקדיה אמצותא דלילה".
בכל אופן איז שוין ביום ראשון געווען ולחשך קרא לילה
- ירא שמים
- וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
- הודעות: 1757
- זיך רעגיסטרירט: זונטאג נאוועמבער 02, 2014 1:06 am
- האט שוין געלייקט: 2456 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 969 מאל
Re: את שני מאורות הגדולים
מפוזרי האט געשריבן:נו, כאפט א בליק אין אר"י סידור, ס'וועט אלץ קלאר ווערן.
http://www.hebrewbooks.org/pdfpager.asp ... 87&hilite=
-
- וְאֶת־הָאֶ֜לֶף
- הודעות: 1129
- זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מאי 27, 2013 7:05 pm
- האט שוין געלייקט: 982 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 1336 מאל
Re: את שני מאורות הגדולים
מפוזרי האט געשריבן:קאווע טרינקער האט געשריבן:מפוזרי האט געשריבן:במחכ"ת, ווען די לבנה וואלט געווען אזוי גרויס ווי די זון וואלט עס נישט געקענט זיין קיין "לבנה" (=סעטעלייט) פונעם זון. די מדרש איז ריין קבלה און פארמאגט נישט קיין פשוט פשט.
פארוואס נישט?
ס'האט עפעס צו טון מיט די חוקים פון "גרעוויטי", פרעג אן ביי [tag]אבטולמוס[/tag]'ען.
ווייל די גרעוויטי פון א גאר גרויסע מאסיווע אובייקט ווי דער זון איז אזוי שטארק אז די אטאמען ווערן צוזאמען געדריקט, נוקליאור פיוזשאן בלע"ז, דאס איז גורם אימפלאוזשן'ס וואס ריליסד ריזיגע עמאונטס פון ענערזשי און פארם פון היץ און ליכטיקייט, און דאס איז א שטערן.
נאך בילאנען יאר קען א שטערן ווערן קלענער און זיך אויס לעשן, רעד דווארף בלע"ז. אבער עס וועט קיינמאל נישט פארוואנדלט ווערן אין א פלאנעט.
נאכמער פון די מדרש באדערט מיר דער פשוטער לשון הפסוק, את המאור הגדול לממשלת היום, ואת המאור הקטן לממשלת הלילה, ואת הכוכבים. וואס אויף דעם דרש'נט דער אויבענדערמאנטער מדרש אז דער אייבערשטער האט צובאשאפען די שטערנ'ס צו פארגיטיגען די לבנה און איך באדינען. פון די דרך אגב'דיגע לשון ואת הכוכבים, קוקט עפעס אויס ווי די פאר ברעקעלע שטערנ'ס אין הימל זענען עפעס א קאמפאט וואס דער אייבערשטער האט צוגעגעבן צו באדינען די לבנה, ווען אין פאקט זענען דא בילאנען טריליאנען שטערנ'ס וואס פיל פון זיי זענען הינדערטער מאל גרעסער פון די 'גרויסע' זון, ווי אבסורד איז צו זאגן אז זיי באדינען גאר די לבנה, וואס זי אלייך איז נישט מער ווי א באדינערפון די וועלט, וואס איז א באדינער פון די זון.
-
- ידיד השטיבל
- הודעות: 287
- זיך רעגיסטרירט: מאנטאג מערץ 26, 2012 7:31 pm
- האט שוין געלייקט: 119 מאל
- האט שוין באקומען לייקס: 96 מאל
kliger האט געשריבן:פשוט איז שווער אז פאר אלעם שטייט יהי אור ויהי אור
און דערנאך שטייט את שני מאורות הגדולים את המאור הגדול וכו
משמע אז די ווייסע ליכטיקייט איז נישט די זוהן
דרך אגב. אין חגיגה איז משמע אזוי אז די ליכטיקייט איז א זייטיגע זאך פונעם זוהן
די גמרא זאגט דארט אז ביינאכט מאכט זיך צו א וילון אזוי ווערט טינקל